De letter Beth (Beet) komt uit het hebreeuwse AlefBeet, zoals de letter B in het ons bekende alfabet voorkomt. Hieronder zie je hem staan, als tweede van links in de bovenste rij.
De Alef (Alfa) staat ervoor als eerste letterteken zoals bij ons de A.

ALFABET: ALEF BETH

BETH OF BEET

De letter Beth heeft met tijd en ruimte te maken. Eigenlijk met een onderscheid naar tijd en ruimte, die zonder dit teken niet in haar betekenis begrepen kan worden.
Ik beschouw de letter als een voor ‘teken’. Als een klank die met taal en beeld te maken wil krijgen. Een letterteken op zoek naar een eigen woord dat op zoek is naar een eigen zin, waarin het zich vinden kan.
Ik stel me het letterteken als een wachthuisje voor, ter beschutting van een aantrekkelijk ogenblik. Een post die je passeert om toegang te krijgen tot iets waardoor je gegrepen bent. Een poort om - als het ware - gedaan te krijgen dat je een gedaante aanneemt, waarin je jezelf begrepen voelt. Zo vormt Beth het raadselachtig begin van het woord Bereesjiet: 'In het begin'.

Bereesjiet is het eerste woord dat in de Hebreeuwse bijbel voorkomt. Het vormt het eerste moment in een nieuwe omgeving. Een aanvang waarin elke beving in zichzelf bevangen raakt en trillend tot klinken komt. Een klank die in contact komt met ruimte, tijd en richting om een eigen weerklank te vinden. Een stem die erop afstemt om er naar hartelust gehoor aan te geven.
Bereesjiet vormt daarbij de instemming van klank en klankkast tegelijk.
Die vorm doet je onderscheiden wat je erin bezig houdt. Maar de klank draagt verder dan wat je er zelf van merkt en hoe je erin onderscheiden wilt worden. Dit vraagt om stil te staan bij haar resonantie, deze bewust te ervaren en erop te reflecteren.

 

ALEF

Het hebreeuwse ‘letter’teken Alef wordt als een stomme h uitgesproken.
Ik beluister in die klank een sprakeloos verlangen om wat haar te binnen schiet vanuit zichzelf te doen ontstaan.
Een onbegrensd benieuwd: ‘ik hou mijn adem in’

 

begin

Beth klinkt als een zucht. Ik hoor daarin een zucht van verlichting, zoiets als: 'het gaat gebeuren, nu'. Of: ‘eindelijk een begin’.

Wanneer je in dit Alef Beet dus zoekt naar het begin, merk je dat er een onderscheid wordt gemaakt tussen ‘in’ of ‘bij’ dat begin. Vervat in eerste twee lettertekens Alef en Beet en het woord Bereesjiet..
Ik doe een poging om hier betekenis aan te geven:
Kennelijk kan men als mens niet dichter bij het begin komen, dan via de letter Beth. Je wordt als het ware geboren bij deze letter. Hier neemt het leven zintuiglijk en bewust een aanvang en krijgt het z'n zin.
Eigenlijk staat het teken voor de start van ieder moment in tijd en ruimte.
Zo ook hier weer, nu.
Beth vormt een nogal resoluut begin. Eenmaal aangevangen, kan je niet terug. En wil je zorgvuldig afstemmen, ga dan je gang. Ga op in wat je meemaakt en ga in op je doen en laten.
Wordt gaande weg wijs in aanwezig zijn.

BETH GESPIEGELD

De kans om hier een voorstelling van te krijgen, begint vandaag.
Hier bij de start van Weg van Kunst. Wie A zegt moet immers ook B zeggen.
Dus wees dit moment welkom in mijn wachthuisje bezoeker.
Kom binnen in de letter Beth, in haar gastvrije beschutting boven, onder, opzij, voor. Laat achter; laat maar. Neem de omgeving in je op, neem waar wat in je opkomt. Ontvang wat je weergegeven ziet. Ondervind wat je zoekt terwijl je bevangen raakt door wat zich afspeelt. En voel je vrij te blijven zolang je wilt.

Signaleer de tekens die zich voordoen en aan je voorbijgaan. Merk je hoe je ze waarneemt? Wat je ervan aanneemt, in je opneemt en door je heen laat gaan? Wat je aan betekenis zoekt en ervan weergeeft? Hoe het weerklank vindt? Onwillekeurig ben je er bij, ineens intens aanwezig.
Neem de ruimte erop in te gaan. En mocht je gaandeweg ontsteld raken; kom gerust met de schrik vrij. Je mag alle kanten op en niemand houdt je tegen. Het is aan jou of je je weg vervolgt of niet.

En kies je voor doorgaan, dan begint het hier opnieuw. Hier, op de stoep voor het museum, neemt de Weg Van Kunst een aanvang. Maak mee wat gaandeweg je toekomt en met jou te maken krijgt. Wat door jou mee gemaakt wil worden. Onderweg begint dit moment, steeds opnieuw.

Je kan naar buiten, naar binnen, weg of op weg. Voor de ontdekking van het vreemde dat een huis zoekt en zich beluisteren wil, een weerklank zoekt.

En zie maar, wat je vanavond nog herinnert, als je na je omzwerving, vijfhonderd meter verderop beland bij het laatste wachthuisje achter de hekken van het van Heutzplein.
Bij de beelden die van jou, vanmorgen, hadden kunnen zijn.

Aanvang of terugkeer? Ieder moment als in het begin? Opnieuw, overnieuw, voorbij? Vreemd woord eigenlijk achteraf: 'voor bij'. Niets is vanzelfsprekend.

2e versie © Douwe Buwalda

terug

Alef Beet lijkt een gewoon alfabet dat je, in vergelijking met het onze, hooguit achterstevoren moet lezen. Maar voor mij gaat er meer achter deze letterreeks schuil. Meer dan je op het eerste gezicht vermoedt.